నమస్కారం విద్యార్థులారా! మీరు యూపీపీఎస్సీ, ఏపీపీఎస్సీ, టీఎస్పీఎస్సీ, ఎస్ఎస్సీ, ఆర్ఆర్బీ, డీఎస్సీ, పోలీస్ మరియు ఇతర ప్రభుత్వ ఉద్యోగ పరీక్షలకు సన్నద్ధమవుతున్నారా? జనరల్ సైన్స్ (జీవశాస్త్రం) విభాగంలో మానవ శరీర నిర్మాణ శాస్త్రం (Human Anatomy) అనేది ఎంతో ముఖ్యమైన టాపిక్. ఈ ఆర్టికల్లో, మీరు ముక్కు యొక్క అంతర్గత, బాహ్య నిర్మాణం మరియు దాని విధులకు సంబంధించిన ప్రశ్నలను సులభంగా నేర్చుకోవడానికి Nasal Cavity Turbinates MCQ Telugu రూపంలో అందిస్తున్నాము. ఇక్కడ ఇచ్చిన ప్రతి ప్రశ్న మరియు వివరణ మీ ప్రిపరేషన్ను మరింత పటిష్టం చేయడానికి ఖచ్చితంగా ఉపయోగపడతాయని ఆశిస్తున్నాం.
Table of Contents
టర్బినేట్స్ మరియు మ్యూకస్ మెంబ్రేన్ | Nasal Cavity Turbinates MCQ Telugu
2: టర్బినేట్స్, సిలియా, మ్యూకస్ మెంబ్రేన్ & వాసన వ్యవస్థ
21. నాసికా గుహ పక్క గోడలపై ముడతలు పడినట్లుగా ఉండే ఎముక నిర్మాణాలను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: C) నాసికా శంఖాలు లేదా టర్బినేట్స్ (Nasal Conchae / Turbinates)
వివరణ
వివరణ: నాసికా గుహ పక్క గోడలపై పొడుచుకు వచ్చినట్లు, ముడతలు పడిన ఎముకల నిర్మాణాలను టర్బినేట్స్ (Turbinates) లేదా నాసికా శంఖాలు అంటారు.
22. ముక్కులో ప్రధానంగా ఎన్ని జతల టర్బినేట్స్ ఉంటాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: C) మూడు జతలు (సుపీరియర్, మిడిల్, ఇన్ఫీరియర్)
వివరణ
వివరణ: ముక్కులో ప్రధానంగా మూడు జతల టర్బినేట్స్ ఉంటాయి. పైభాగంలో సుపీరియర్, మధ్యలో మిడిల్, మరియు కింది భాగంలో ఇన్ఫీరియర్ టర్బినేట్స్ ఉంటాయి.
23. గాలి ప్రయాణించే ఉపరితల వైశాల్యాన్ని పెంచి, గాలిని నెమ్మదిగా వెచ్చగా చేసే ముక్కు భాగాలు ఏవి?
జవాబు
✅ జవాబు: A) టర్బినేట్స్ (Turbinates)
వివరణ
వివరణ: టర్బినేట్స్ ఉపరితల వైశాల్యాన్ని (Surface area) పెంచడం వల్ల, పీల్చుకున్న గాలి ముక్కులో కొద్దిసేపు నిలిచి, వెచ్చగా (శరీర ఉష్ణోగ్రతకు) మరియు తేమగా మారుతుంది.
24. మ్యూకస్ మెంబ్రేన్ (శ్లేష్మ స్తరం) ఏ స్రావాన్ని నిరంతరం ఉత్పత్తి చేస్తుంది?
జవాబు
✅ జవాబు: B) శ్లేష్మం (Mucus)
వివరణ
వివరణ: ముక్కు గోడల చుట్టూ ఉండే మ్యూకస్ మెంబ్రేన్ (శ్లేష్మ స్తరం) నిరంతరం బంక లాంటి శ్లేష్మాన్ని (Mucus) ఉత్పత్తి చేస్తూ, ముక్కు లోపల ఎండిపోకుండా కాపాడుతుంది.
25. ముక్కులో శ్లేష్మాన్ని స్రవించే ప్రత్యేక కణాలను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: C) గాబ్లెట్ కణాలు (Goblet cells)
వివరణ
వివరణ: శ్వాసనాళాలు మరియు నాసికా గుహలోని ఎపిథీలియల్ పొరలో ఉండే ‘గాబ్లెట్ కణాలు’ (Goblet cells) నిరంతరం శ్లేష్మాన్ని స్రవిస్తూ దుమ్ము, ధూళిని ఒడిసిపట్టుకుంటాయి.
26. మ్యూకస్ మెంబ్రేన్ లో ఉండే సూక్ష్మమైన వెంట్రుకల వంటి నిర్మాణాలను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: B) సిలియా (Cilia)
వివరణ
వివరణ: ముక్కులోని శ్లేష్మ పొర (Mucous membrane) పైన కంటికి కనిపించని అతి సూక్ష్మమైన వెంట్రుకల వంటి నిర్మాణాలు ఉంటాయి, వీటినే ‘సిలియా’ (Cilia) అంటారు.
27. శ్లేష్మానికి అతుక్కున్న బ్యాక్టీరియా మరియు దుమ్మును గొంతు వైపుకు నెట్టే నిర్మాణాలు ఏవి?
జవాబు
✅ జవాబు: D) సిలియా (Cilia)
వివరణ
వివరణ: సిలియా నిరంతరం ఒక చీపురు లాగా కదులుతూ (Sweeping motion), దుమ్ము, బ్యాక్టీరియాతో కూడిన శ్లేష్మాన్ని వెనక్కి (గొంతు వైపుకు) నెట్టివేస్తాయి.
28. సిలియా కదలికల ద్వారా దుమ్ముతో కూడిన శ్లేష్మం గొంతులోకి చేరి మింగబడే ప్రక్రియను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: A) మ్యూకోసిలియరీ క్లియరెన్స్ (Mucociliary clearance)
వివరణ
వివరణ: సిలియా సహాయంతో మలినాలతో ఉన్న శ్లేష్మాన్ని గొంతులోకి నెట్టి, అక్కడ నుండి కడుపులోకి పంపి నాశనం చేసే ఈ అద్భుతమైన శుభ్రపరిచే ప్రక్రియను ‘మ్యూకోసిలియరీ క్లియరెన్స్’ అంటారు.
29. వాసనను పసిగట్టే కణాలు ముక్కులోని ఏ భాగంలో ఉంటాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) ఆల్ఫాక్టరీ ఎపిథీలియం (నాసికా గుహ పైకప్పులో)
వివరణ
వివరణ: వాసనను పసిగట్టే కణాలు నాసికా గుహ పైకప్పులో (Roof of nasal cavity) ఒక చిన్న పాచ్ లాగా ఉంటాయి. ఈ ప్రాంతాన్ని ఆల్ఫాక్టరీ ఎపిథీలియం అంటారు.
30. ముక్కులో వాసన గ్రహించే గ్రాహకాలను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: C) ఆల్ఫాక్టరీ రిసెప్టార్స్ (Olfactory Receptors)
వివరణ
వివరణ: గాలి ద్వారా ముక్కులోకి వచ్చే వివిధ వాసనలను గుర్తించే నరాల కణాలను లేదా గ్రాహకాలను ఆల్ఫాక్టరీ రిసెప్టార్స్ (ఘ్రాణ గ్రాహకాలు) అని పిలుస్తారు.
31. ఆల్ఫాక్టరీ రిసెప్టార్స్ ఏ రకమైన కణాలు?
జవాబు
✅ జవాబు: A) కీమో రిసెప్టార్స్ (రసాయన గ్రాహకాలు)
వివరణ
వివరణ: వాసనలు అనేవి గాలిలో కరిగిన రసాయనాలు. వీటిని గుర్తించే ఆల్ఫాక్టరీ రిసెప్టార్స్ (ఘ్రాణ గ్రాహకాలు) రసాయనాల పట్ల స్పందిస్తాయి కాబట్టి వీటిని ‘కీమో రిసెప్టార్స్’ (Chemoreceptors) అంటారు.
32. ముక్కు ద్వారా గ్రహించిన వాసన సంకేతాలను మెదడుకు చేరవేసే నాడి ఏది?
జవాబు
✅ జవాబు: D) ఆల్ఫాక్టరీ నాడి (1వ కపాల నాడి)
వివరణ
వివరణ: ముక్కులోని ఘ్రాణ కణాల నుండి వచ్చే వాసన సంకేతాలను మెదడుకు చేరవేసేది ఆల్ఫాక్టరీ నాడి (Olfactory nerve). ఇది మానవ కపాల నాడులలో (Cranial nerves) మొదటిది.
33. మెదడులోని ఏ భాగం వాసన సంకేతాలను విశ్లేషిస్తుంది?
జవాబు
✅ జవాబు: B) ఆల్ఫాక్టరీ బల్బ్ మరియు ఆల్ఫాక్టరీ కార్టెక్స్
వివరణ
వివరణ: వాసనకు సంబంధించిన నరాల సంకేతాలు ముందుగా మెదడులోని ‘ఆల్ఫాక్టరీ బల్బ్’ కి, ఆపై దాన్ని విశ్లేషించడానికి ‘ఆల్ఫాక్టరీ కార్టెక్స్’ కు వెళతాయి.
34. వాసన పసిగట్టే సామర్థ్యం పూర్తిగా కోల్పోవడాన్ని ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: A) అనోస్మియా (Anosmia)
వివరణ
వివరణ: ఏదైనా అనారోగ్యం, గాయం లేదా ఇన్ఫెక్షన్ (ఉదాహరణకు కోవిడ్-19) కారణంగా వాసనను పసిగట్టే సామర్థ్యాన్ని కోల్పోయే వ్యాధిని అనోస్మియా (Anosmia) అంటారు.
35. గాలిలో కరిగిన రసాయనాలు ముక్కులోని ఏ ద్రవంలో కరిగినప్పుడు మాత్రమే మనం వాసనను గుర్తించగలం?
జవాబు
✅ జవాబు: C) శ్లేష్మం (Mucus) లో
వివరణ
వివరణ: మనం ఒక వాసనను పీల్చినప్పుడు, ఆ వాసన కణాలు ముక్కులోని తేమతో కూడిన శ్లేష్మం (Mucus) లో కరిగితేనే, ఆల్ఫాక్టరీ రిసెప్టార్స్ దాన్ని పసిగట్టగలవు. ముక్కు పూర్తిగా ఎండిపోతే వాసన తెలియదు.
36. కుక్కలు వంటి జంతువులతో పోలిస్తే మానవులలో ఏ సామర్థ్యం తక్కువగా ఉంటుంది?
జవాబు
✅ జవాబు: C) వాసన పసిగట్టే సామర్థ్యం (మైక్రోస్మాటిక్)
వివరణ
వివరణ: కుక్కలు, ఎలుకలు వంటి జంతువులతో పోలిస్తే మానవులలో వాసనను పసిగట్టే ఆల్ఫాక్టరీ ఎపిథీలియం చాలా చిన్నదిగా ఉంటుంది. అందుకే మనుషులను ‘మైక్రోస్మాటిక్’ (Microsmatic) జీవులు అంటారు.
37. ఘ్రాణ కణాలు (Olfactory cells) నాడీ వ్యవస్థలోని ఏ విభాగానికి చెందినవి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ (Central Nervous System)
వివరణ
వివరణ: ఆల్ఫాక్టరీ రిసెప్టార్ కణాలు ముక్కులో ఉన్నప్పటికీ, అవి వాస్తవానికి మెదడులోని కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థకు (CNS) చెందినవి. మెదడు యొక్క బయటి విస్తరణగా వీటిని పరిగణిస్తారు.
38. మనిషి సుమారు ఎన్ని రకాల వాసనలను గుర్తించగలడని అంచనా?
జవాబు
✅ జవాబు: C) సుమారు 10,000 కు పైగా
వివరణ
వివరణ: మానవ ముక్కులోని ఆల్ఫాక్టరీ రిసెప్టార్ల సహాయంతో, ఒక సాధారణ మానవుడు సుమారు 10,000 కంటే ఎక్కువ వేర్వేరు వాసనలను గుర్తించగలడని శాస్త్రవేత్తల అంచనా.
39. వయసు పెరిగే కొద్దీ వాసన చూసే సామర్థ్యం సహజంగా తగ్గడాన్ని ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: D) ప్రెస్బియోస్మియా (Presbyosmia)
వివరణ
వివరణ: వృద్ధాప్యం కారణంగా కంటిచూపు తగ్గినట్లే, ముక్కులో వాసనను పసిగట్టే కణాల సంఖ్య తగ్గిపోయి వాసన చూసే సామర్థ్యం మందగించడాన్ని ప్రెస్బియోస్మియా (Presbyosmia) అంటారు.
40. వాసనలను తప్పుగా గ్రహించడాన్ని లేదా ఏ వాసన పీల్చినా దుర్వాసనగా భావించడాన్ని ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: A) పారోస్మియా (Parosmia)
వివరణ
వివరణ: మంచి వాసనలను కూడా చెడుగా (కాలిపోయిన లేదా కుళ్ళిపోయిన వాసనగా) భావించడం లేదా వాసనను తప్పుగా అర్థం చేసుకునే వ్యాధిని పారోస్మియా (Parosmia) అంటారు.
మానవ ముక్కు (Human Nose) – అన్ని భాగాల లింక్స్:
-
1
ముక్కు నిర్మాణ శాస్త్రం | Anatomy
బాహ్య మరియు అంతర్గత ముక్కు నిర్మాణం రేఖాచిత్రంతో.
చదవండి ➔ -
2
నాసికా కుహరం & ప్రధాన భాగాలు | Nasal Cavity
టర్బినేట్స్, సిలియా, మ్యూకస్ మెంబ్రేన్.
చదవండి ➔ -
3
మానవ ఘ్రాణ వ్యవస్థ | Olfactory System
ముక్కు వాసన గ్రహించే యంత్రాంగం మరియు నరాల వ్యవస్థ.
చదవండి ➔ -
4
పరానాసిక సైనస్లు | Paranasal Sinuses
సైనస్లు మరియు గాలి వడపోత ప్రక్రియ.
చదవండి ➔ -
5
ముక్కు వ్యాధులు | Common Diseases
సైనసైటిస్, రైనైటిస్, DNS మరియు చికిత్సలు.
చదవండి ➔
అభ్యర్థులారా! ఈ పోస్ట్లో మనం Nasal Cavity Turbinates MCQ Telugu కి సంబంధించిన ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను ప్రాక్టీస్ చేసాము. ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా ముక్కు నిర్మాణ శాస్త్రానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన బిట్స్ మరియు వాటి వివరణలు మీకు స్పష్టంగా అర్థమయ్యాయని భావిస్తున్నాము. రాబోయే మీ పోటీ పరీక్షలకు ఇవి ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి. మరిన్ని జనరల్ సైన్స్ ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నల కోసం మా వెబ్సైట్ను క్రమం తప్పకుండా ఫాలో అవ్వండి.
🔗 మరింత సమాచారం కోసం: మానవ ముక్కు నిర్మాణం గురించి మరింత వివరంగా తెలుసుకోవాలనుకుంటే, మీరు వికీపీడియాలో చదవవచ్చు.
గమనిక: ఈ సమాచారం మీకు ఉపయోగకరంగా అనిపిస్తే, పోటీ పరీక్షలకు ప్రిపేర్ అవుతున్న మీ స్నేహితులతో తప్పకుండా షేర్ చేయండి. అలాగే, మీకు ఏవైనా సందేహాలు ఉన్నా లేదా విలువైన సూచనలు ఇవ్వాలనుకున్నా దయచేసి మా ఇమెయిల్ jobspreparationofficial@gmail.com ద్వారా మాకు తెలియజేయండి.
ధన్యవాదాలు!