అభ్యర్థులకు స్వాగతం! ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలకు సన్నద్ధమవుతున్న వారికి జనరల్ సైన్స్ (బయాలజీ) విభాగం చాలా కీలకమైనది. అందువల్ల, మా వెబ్సైట్లో టాపిక్ వారీగా జనరల్ సైన్స్ MCQs మరియు నోట్స్ అందిస్తున్నాము.
గత భాగానికి కొనసాగింపుగా ఈ పోస్ట్లో, [ Human Ear Top Questions in Telugu Part 3 ] ద్వారా మనం ❛జ్ఞానేంద్రియాలు: మానవ చెవి నిర్మాణం మరియు భాగాలు❜ టాపిక్ నుండి గత పరీక్షల్లో తరచుగా అడిగిన మరిన్ని ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను ప్రాక్టీస్ చేద్దాం. ఇవి UPSC, SSC, RRB, APPSC, TSPSC మరియు పోలీస్ పరీక్షలకి ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి. కాబట్టి ఆలస్యం చేయకుండా ప్రాక్టీస్ మొదలుపెడదాం!
Table of Contents
జ్ఞానేంద్రియాలు | Human Ear Top Questions in Telugu Part 3
4. లోపలి చెవి భాగాలు & కర్ణావర్తం (Inner Ear & Cochlea)
41. చెవిలోని ఏ భాగం నేరుగా మెదడుకు కనెక్ట్ అయి ఉంటుంది?
జవాబు
✅ జవాబు: C) కోక్లియర్ నాడులు / అంతర చెవి (Cochlear nerves / Inner ear)
వివరణ
వివరణ: లోపలి చెవిలో ఉండే కోక్లియర్ నాడులు శబ్ద సంకేతాలను గ్రహించి నేరుగా మెదడుకు అనుసంధానించబడి ఉంటాయి.
42. ధ్వని తరంగాలు కోక్లియాలోకి ప్రవేశించే మార్గం ఏది?
జవాబు
✅ జవాబు: B) అండాకార కిటికీ (Fenestra Ovalis / Oval window)
వివరణ
వివరణ: మధ్య చెవిలోని స్టెపిస్ ఎముక అండాకార కిటికీ (Oval Window) కి అతుక్కుని ఉండి, ధ్వని ప్రకంపనలను కోక్లియా (కర్ణావర్తం) లోకి పంపుతుంది.
43. కోక్లియాలో ద్రవాలు ప్రవహించే మార్గాలను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: A) స్కాలా వెస్టిబ్యులి మరియు స్కాలా టిమ్పాని (Scala Vestibuli and Scala Tympani)
వివరణ
వివరణ: కోక్లియా లోపల ద్రవాలు ప్రవహించడానికి ముఖ్యంగా మూడు గదులు ఉంటాయి. అందులో స్కాలా వెస్టిబ్యులి మరియు స్కాలా టిమ్పాని ప్రధానమైన మార్గాలు.
44. మానవ వినికిడికి ప్రధాన కేంద్రమైన ‘లోపలి చెవి’ (Inner ear) ని ఏమని పిలుస్తారు?
జవాబు
✅ జవాబు: A) లాబిరింత్ (Labyrinth)
వివరణ
వివరణ: లోపలి చెవి సంక్లిష్టమైన గొట్టాల నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉండటం వల్ల దీనిని లాబిరింత్ (Labyrinth) అని పిలుస్తారు.
45. ఒక శబ్దం విన్న తర్వాత అది మెదడులో ఎంత సమయం పాటు నిలిచి ఉంటుంది (Persistence of hearing)?
జవాబు
✅ జవాబు: C) 0.1 సెకన్లు (1/10th of a second)
వివరణ
వివరణ: మానవ మెదడు ఒక శబ్దాన్ని విన్న తర్వాత 1/10 సెకన్ల పాటు ఆ శబ్దం యొక్క ప్రభావాన్ని నిలిపి ఉంచుతుంది. దీనినే శ్రవణ స్థిరత (Persistence of hearing) అంటారు.
46. ఎకో (ప్రతిధ్వని) స్పష్టంగా వినబడాలంటే, ధ్వని మూలం మరియు పరావర్తన తలం మధ్య కనీస దూరం సుమారు ఎంత ఉండాలి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) 17 మీటర్లు (17.2m)
వివరణ
వివరణ: ప్రతిధ్వని వినబడాలంటే ధ్వని వెళ్లి తిరిగి రావడానికి కనీసం 0.1 సెకన్ల సమయం పట్టాలి. గాలిలో ధ్వని వేగం ఆధారంగా ఈ కనీస దూరం 17.2 మీటర్లు ఉండాలి.
▫️ అర్ధవలయ నాళాలు & వెస్టిబ్యూల్ (Semicircular Canals & Vestibule)
47. చెవిలో ఎన్ని అర్ధవర్తుల కుల్యలు (Semi-circular canals) ఉంటాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) 3
వివరణ
వివరణ: లోపలి చెవిలో 3 అర్ధవృత్తాకార నాళాలు (Semicircular canals) ఉంటాయి. ఇవి శరీర సమతుల్యతను (బ్యాలెన్స్) నియంత్రించడంలో సహాయపడతాయి.
48. స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు (Static equilibrium) మరియు తల స్థానాన్ని గుర్తించి శరీర సమతుల్యతను కాపాడే చెవిలోని భాగాలు ఏవి?
జవాబు
✅ జవాబు: C) యుట్రికల్ మరియు సాక్యూల్ (Utricle and Saccule)
వివరణ
వివరణ: లోపలి చెవిలోని వెస్టిబ్యూల్లో ఉండే యుట్రికల్ మరియు సాక్యూల్ అనే భాగాలు స్థిర సమతుల్యతను (Static equilibrium) నిర్వహిస్తాయి.
49. యుట్రికల్ మరియు సాక్యూల్ లో ఉండే క్యాల్షియం కార్బోనేట్ స్ఫటికాలను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: B) ఓటోలిత్లు (Otoliths)
వివరణ
వివరణ: ఈ ఓటోలిత్లు తల కదలికలకు అనుగుణంగా కదులుతూ, గురుత్వాకర్షణ శక్తి ఆధారంగా తల స్థానాన్ని గుర్తించడంలో సహాయపడతాయి.
50. శరీర సమతుల్యతను కాపాడే చెవిలోని ప్రధాన నిర్మాణాలు ఏవి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) అర్ధవృత్తాకార నాళాలు (Semicircular canals) మరియు వెస్టిబ్యూల్ (Vestibule)
వివరణ
వివరణ: లోపలి చెవిలోని వెస్టిబ్యులర్ అపారటస్ (అర్ధవృత్తాకార నాళాలు మరియు వెస్టిబ్యూల్) శరీర బ్యాలెన్స్ను నియంత్రించే ముఖ్యమైన భాగాలు.
51. కదలికలో ఉన్నప్పుడు (Dynamic equilibrium) శరీర సమతుల్యతను ఏ భాగం గుర్తిస్తుంది?
జవాబు
✅ జవాబు: A) అర్ధవృత్తాకార నాళాలు (Semicircular canals)
వివరణ
వివరణ: మనం నడుస్తున్నప్పుడు లేదా కదులుతున్నప్పుడు ఈ 3 అర్ధవృత్తాకార నాళాలలోని ద్రవం కదులుతూ డైనమిక్ బ్యాలెన్స్ను కాపాడుతుంది.
5. శ్రవణ ప్రక్రియ (Mechanism of Hearing)
52. శబ్దాలు వినడానికి సహాయపడే కపాల నాడులలో (Cranial Nerves) శ్రవణ నాడి ఎన్నోది?
జవాబు
✅ జవాబు: C) 8వ కపాల నాడి (8th Cranial Nerve)
వివరణ
వివరణ: మెదడు నుండి వచ్చే కపాల నాడులలో 8వ నాడి అయిన వెస్టిబ్యులోకోక్లియర్ నాడి (Vestibulocochlear nerve) నే శ్రవణ నాడి అని అంటారు. ఇది వినికిడికి తోడ్పడుతుంది.
53. చెవి నుండి మెదడుకు విద్యుత్ సంకేతాలను తీసుకువెళ్ళే నాడి ఏది?
జవాబు
✅ జవాబు: D) శ్రవణ నాడి (Auditory nerve)
వివరణ
వివరణ: ఆర్గన్ ఆఫ్ కార్టి నుండి పుట్టే శ్రవణ నాడి (Auditory nerve) శబ్ద సంకేతాలను మెదడుకు తీసుకువెళుతుంది. అప్పుడే మనం వినగలుగుతాము.
54. శ్రవణ నాడి (Auditory Nerve) లోని సంకేతాలు మెదడులోని ఏ కేంద్రానికి చేరుతాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: A) మెడుల్లా ఆబ్లాంగేటా మరియు టెంపోరల్ లోబ్ (Medulla oblongata and Temporal lobe)
వివరణ
వివరణ: శ్రవణ నాడి తీసుకువెళ్ళే విద్యుత్ సంకేతాలు మెదడు కాండం లోని మెడుల్లా ఆబ్లాంగేటా ద్వారా ప్రయాణించి, చివరగా మస్తిష్కంలోని టెంపోరల్ లోబ్ కు చేరుతాయి.
55. యాంత్రిక ప్రకంపనలను విద్యుత్ సంకేతాలుగా (Electrical signals) మార్చే చెవిలోని భాగం ఏది?
జవాబు
✅ జవాబు: B) హెయిర్ సెల్స్ (Hair cells in Organ of Corti)
వివరణ
వివరణ: లోపలి చెవిలోని ‘ఆర్గన్ ఆఫ్ కార్టి’ లో ఉండే సూక్ష్మమైన రోమాల లాంటి కణాలు (Hair cells) శబ్ద తరంగాల వల్ల కంపిస్తూ విద్యుత్ నాడీ సంకేతాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి.
6. సంతులనం నిర్వహణ (Balance Maintenance)
56. చెవిలోని ఏ భాగాన్ని ‘బ్యాలెన్సింగ్ ఆర్గాన్’ (Balancing Organ) అని కూడా పిలుస్తారు?
జవాబు
✅ జవాబు: B) వెస్టిబ్యులర్ అపారటస్ (Vestibular Apparatus)
వివరణ
వివరణ: అర్ధవృత్తాకార నాళాలు మరియు వెస్టిబ్యూల్ కలిసిన భాగాన్ని వెస్టిబ్యులర్ అపారటస్ అంటారు. ఇది శరీర సమతుల్యతను కాపాడటంలో ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తుంది.
7. చెవి సంబంధిత వ్యాధులు (Ear Disorders)
▫️ టిన్నిటస్ (Tinnitus)
57. బయట ఎటువంటి శబ్దం లేకపోయినా, చెవిలో నిరంతరం రింగుమనే శబ్దం (Ringing in the ears) వినిపించే వ్యాధిని ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: D) టిన్నిటస్ (Tinnitus)
వివరణ
వివరణ: టిన్నిటస్ సమస్య ఉన్నవారికి చెవిలో ఈల వేసినట్లు లేదా గుయ్ మని శబ్దం వస్తూ ఉంటుంది. పెద్ద శబ్దాలకు గురికావడం లేదా చెవి నరాలు దెబ్బతినడం వల్ల ఇది వస్తుంది.
▫️ చెవి మంట (Otitis)
58. మధ్య చెవిలో బ్యాక్టీరియా లేదా వైరస్ వల్ల వచ్చే ఇన్ఫెక్షన్ను (సాధారణంగా చిన్న పిల్లల్లో వచ్చేది) ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: A) ఓటిటిస్ మీడియా (Otitis Media)
వివరణ
వివరణ: జలుబు లేదా గొంతు ఇన్ఫెక్షన్లు యూస్టేషియన్ నాళం ద్వారా మధ్య చెవికి చేరినప్పుడు ‘ఓటిటిస్ మీడియా’ వస్తుంది. దీనివల్ల చెవి నొప్పి, జ్వరం వస్తాయి.
59. ఈత కొట్టే వారిలో (Swimmers) చెవిలో నీరు చేరడం వల్ల బాహ్య చెవి కాలువకు వచ్చే ఇన్ఫెక్షన్ను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: C) ఓటిటిస్ ఎక్స్టర్నా (Otitis Externa)
వివరణ
వివరణ: చెవి కాలువలో నీరు నిలిచిపోయి బ్యాక్టీరియా లేదా ఫంగస్ పెరగడం వల్ల వచ్చే ఇన్ఫెక్షన్ను ఓటిటిస్ ఎక్స్టర్నా లేదా ‘స్విమ్మర్స్ ఇయర్’ అంటారు.
▫️ చెవి చెవుడు (Deafness)
60. బధిరత (Deafness) లోని ఒక రకమైన ‘కండక్టివ్ హియరింగ్ లాస్’ (Conductive hearing loss) కు ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
జవాబు
✅ జవాబు: C) చెవి ఎముకలు లేదా కర్ణభేరి సమస్య వల్ల ధ్వని లోపలికి వెళ్లకపోవడం (Sound not entering due to ear ossicles or eardrum issues)
వివరణ
వివరణ: ధ్వని తరంగాలు బాహ్య చెవి మరియు మధ్య చెవి గుండా లోపలి చెవికి సరిగ్గా ప్రసారం కానప్పుడు ‘కండక్టివ్ హియరింగ్ లాస్’ వస్తుంది. ఇది కర్ణభేరి రంధ్రం పడటం లేదా ఎముకల కదలిక తగ్గడం వల్ల వస్తుంది.
అభ్యర్థులారా! ఈ పోస్ట్లో, మనం Human Ear Top Questions in Telugu Part 3 కి సంబంధించిన ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను ప్రాక్టీస్ చేశాము. రాబోయే మీ పోటీ పరీక్షలకు ఇవి ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయని ఆశిస్తున్నాము.
🔗 మరింత సమాచారం: మీరు చెవి నిర్మాణం గురించి మరింత వివరంగా తెలుసుకోవాలనుకుంటే, వికీపీడియాలో చదవండి.
గమనిక: మీకు ఈ ప్రశ్నలు ఉపయోగకరంగా అనిపిస్తే, దయచేసి వీటిని మీ మిత్రులతో షేర్ చేయండి. అలాగే, మీకు ఏవైనా సందేహాలు ఉన్నా లేదా విలువైన సూచనలు ఇవ్వాలనుకున్నా, దయచేసి మా ఈమెయిల్ jobspreparationofficial@gmail.com ద్వారా మాకు తెలియజేయండి.
ధన్యవాదాలు!