నమస్కారం విద్యార్థులారా! మీరు ఏపీపీఎస్సీ, టీఎస్పీఎస్సీ, ఎస్ఎస్సీ, ఆర్ఆర్బీ, డీఎస్సీ, పోలీస్ మరియు ఇతర ప్రభుత్వ ఉద్యోగ పరీక్షలకు సన్నద్ధమవుతున్నారా? జనరల్ సైన్స్ (జీవశాస్త్రం) విభాగంలో మానవ శరీర నిర్మాణ శాస్త్రం (Human Anatomy) అనేది ఎంతో ముఖ్యమైన టాపిక్. ఈ ఆర్టికల్లో, మీరు ముక్కుకు సంబంధించిన సాధారణ వ్యాధులు (రైనైటిస్, సైనసైటిస్, నాసికా సెప్టం విచలనం, పాలిప్స్) మరియు వాటి చికిత్సలకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన బిట్స్ మరియు వివరణలను సులభంగా నేర్చుకోడానికి Human Nose Diseases MCQ Telugu రూపంలో అందిస్తున్నాము. ఇక్కడ ఇచ్చిన ప్రతి ప్రశ్న మరియు వివరణ మీ ప్రిపరేషన్ను మరింత పటిష్టం చేయడానికి ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయని ఆశిస్తున్నాం.
Table of Contents
ముక్కుకు సంబంధించిన సాధారణ వ్యాధులు | Human Nose Diseases MCQ Telugu
5: ముక్కుకు సంబంధించిన సాధారణ వ్యాధులు
81. ముక్కుకు సంబంధించిన వ్యాధులలో అత్యంత సాధారణమైనది ఏది?
జవాబు
✅ జవాబు: B) జలుబు (Common Cold)
వివరణ
వివరణ: ప్రపంచవ్యాప్తంగా మానవులను ఎక్కువగా ప్రభావితం చేసే మరియు ముక్కుకు సంబంధించిన అత్యంత సాధారణమైన ఇన్ఫెక్షన్ ‘జలుబు’ (Common Cold).
82. సాధారణ జలుబు ప్రధానంగా దేని వలన వస్తుంది?
జవాబు
✅ జవాబు: D) వైరస్ ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల (ముఖ్యంగా రైనో వైరస్)
వివరణ
వివరణ: సాధారణ జలుబు అనేది ప్రధానంగా వైరస్ల వల్ల వస్తుంది. జలుబును కలిగించే అనేక వైరస్లలో ‘రైనో వైరస్’ (Rhinovirus) అత్యంత ప్రధానమైనది.
83. పరానాసిక సైనస్లలో వాపు లేదా ఇన్ఫెక్షన్ రావడాన్ని ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: C) సైనసైటిస్ (Sinusitis)
వివరణ
వివరణ: ముక్కు చుట్టూ ఉండే సైనస్ గదులలో ఇన్ఫెక్షన్ చేరి శ్లేష్మం నిండిపోయి, అవి వాపుకు గురయ్యే వ్యాధిని సైనసైటిస్ (Sinusitis) అంటారు.
84. సైనసైటిస్ యొక్క ప్రధాన లక్షణం ఏమిటి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) ముఖంలో నొప్పి, తలనొప్పి మరియు ముక్కు దిబ్బడ
వివరణ
వివరణ: సైనస్లు గాలితో కాకుండా ద్రవాలతో నిండిపోవడం వల్ల ఒత్తిడి పెరిగి, ముఖం (బుగ్గలు, నుదురు) పై నొప్పి, తలనొప్పి మరియు ముక్కు దిబ్బడ వస్తాయి.
85. దుమ్ము, పుప్పొడి లేదా జంతువుల వెంట్రుకల వల్ల ముక్కులో ఏర్పడే అలెర్జీని ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: A) అలర్జిక్ రైనైటిస్ (Allergic Rhinitis)
వివరణ
వివరణ: పడని వస్తువులను (దుమ్ము, పుప్పొడి రేణువులు) పీల్చినప్పుడు ముక్కులోని రోగనిరోధక వ్యవస్థ అతిగా స్పందించి ఏర్పడే ఎలర్జీని అలర్జిక్ రైనైటిస్ అంటారు.
86. అలర్జిక్ రైనైటిస్ కు గల మరొక సాధారణ పేరు ఏమిటి?
జవాబు
✅ జవాబు: C) హే ఫీవర్ (Hay fever)
వివరణ
వివరణ: ముఖ్యంగా చెట్లు మరియు గడ్డి పుప్పొడి (Pollen) వల్ల వచ్చే అలర్జిక్ రైనైటిస్ను వాడుక భాషలో ‘హే ఫీవర్’ (Hay fever) అని పిలుస్తారు. ఇందులో జ్వరం రాకపోయినా దానికి ఆ పేరు వచ్చింది.
87. అలెర్జీ వల్ల ముక్కు లోపలి పొర (మ్యూకస్ మెంబ్రేన్) వాపుకు గురికావడాన్ని ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: B) రైనైటిస్ (Rhinitis)
వివరణ
వివరణ: ‘రైనో’ (Rhino) అంటే ముక్కు, ‘ఐటిస్’ (itis) అంటే వాపు. ముక్కు లోపలి శ్లేష్మ పొర వాపుకు గురికావడాన్ని వైద్య పరిభాషలో రైనైటిస్ అంటారు.
88. అలర్జిక్ రైనైటిస్ వల్ల శరీరంలో ఏ రసాయనం ఎక్కువగా విడుదలవుతుంది?
జవాబు
✅ జవాబు: D) హిస్టామిన్ (Histamine)
వివరణ
వివరణ: ఎలర్జీ కారకాలు ముక్కులోకి ప్రవేశించినప్పుడు మన రోగనిరోధక కణాలు ‘హిస్టామిన్’ అనే రసాయనాన్ని విడుదల చేస్తాయి. దీనివల్లే తుమ్ములు, ముక్కు కారడం, దురద వంటి లక్షణాలు వస్తాయి.
89. ముక్కులో శ్లేష్మ పొర పెరిగి ఉబ్బెత్తుగా మారి శ్వాసకు ఇబ్బంది కలిగించే నిర్మాణాలను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: B) నాసల్ పాలిప్స్ (Nasal Polyps)
వివరణ
వివరణ: దీర్ఘకాలిక వాపు లేదా ఎలర్జీల వల్ల ముక్కు లేదా సైనస్ల లోపలి గోడలపై నొప్పి లేని, మృదువైన కణజాలం ద్రాక్ష పండ్లలాగా పెరుగుతుంది. వీటినే నాసల్ పాలిప్స్ అంటారు.
90. జలుబు చేసినప్పుడు ఏ గ్రంథుల స్రావాలు ఎక్కువగా ఉత్పత్తి అవుతాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) మ్యూకస్ గ్రంథులు (శ్లేష్మ గ్రంథులు)
వివరణ
వివరణ: ఇన్ఫెక్షన్ కు గురైనప్పుడు వైరస్లను బయటకు పంపడానికి ముక్కులోని మ్యూకస్ (శ్లేష్మ) గ్రంథులు అతిగా స్పందించి ఎక్కువ శ్లేష్మాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తాయి. దీనివల్లే ముక్కు కారుతుంది.
91. ముక్కులోని శ్లేష్మ పొర పూర్తిగా పొడిబారిపోయి పగుళ్లు ఏర్పడే వ్యాధిని ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: A) రైనైటిస్ సిక్కా (Rhinitis Sicca)
వివరణ
వివరణ: ముక్కు లోపలి తేమ పూర్తిగా తగ్గిపోయి, శ్లేష్మ పొర పొడిబారిపోయి (Dry nose), గట్టి పక్కులు (Crusts) కట్టి రక్తస్రావం జరిగే వ్యాధిని రైనైటిస్ సిక్కా (Rhinitis Sicca) అంటారు.
92. సైనసైటిస్ వ్యాధి ఏయే సూక్ష్మజీవుల వల్ల రావచ్చు?
జవాబు
✅ జవాబు: C) వైరస్లు, బ్యాక్టీరియా మరియు ఫంగస్
వివరణ
వివరణ: సైనసైటిస్ (సైనస్ ఇన్ఫెక్షన్) అనేది సాధారణ జలుబు వైరస్లతో ప్రారంభమైనప్పటికీ, ఆ తర్వాత బ్యాక్టీరియా మరియు కొన్నిసార్లు ఫంగస్ కారణంగా తీవ్రమవుతుంది.
93. ముక్కు ద్వారా శ్వాస పీల్చుకోవడంలో ఇబ్బందిగా ఉన్నప్పుడు వాడే నేసల్ స్ప్రేలు దేనిని తగ్గిస్తాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) నాసికా రద్దీని (Nasal Congestion) మరియు కణజాల వాపును
వివరణ
వివరణ: నేసల్ స్ప్రేలు (డీకంజెస్టెంట్స్) ముక్కులోని ఉబ్బిన రక్తనాళాలను కుదించి, వాపును తగ్గించి, శ్వాస మార్గాన్ని క్లియర్ (Nasal Congestion relief) చేస్తాయి.
94. నాసికా సెప్టమ్ వంకర (DNS) తీవ్రంగా ఉంటే, దాన్ని సరిచేయడానికి చేసే శస్త్రచికిత్సను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: B) సెప్టోప్లాస్టీ (Septoplasty)
వివరణ
వివరణ: ముక్కును రెండుగా విభజించే నాసికా సెప్టమ్ ఒకవైపుకు వంగిపోయి (Deviated Nasal Septum) శ్వాసకు ఇబ్బంది కలిగిస్తే, దానిని శస్త్రచికిత్స ద్వారా సరిచేస్తారు. దీనినే సెప్టోప్లాస్టీ (Septoplasty) అంటారు.
95. ముక్కు లోపలికి కెమెరా ఉన్న ట్యూబ్ను పంపి పరీక్షించే విధానాన్ని ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: C) నాసల్ ఎండోస్కోపీ
వివరణ
వివరణ: ముక్కు లోపలి నిర్మాణాలను, సైనస్ ద్వారాలను మరియు పాలిప్స్ వంటి సమస్యలను కచ్చితంగా చూడటానికి కెమెరాతో కూడిన సన్నని ట్యూబ్ను వాడతారు. ఈ పరీక్షను నాసల్ ఎండోస్కోపీ అంటారు.
96. జలుబు వల్ల తాత్కాలికంగా వాసన కోల్పోవడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
జవాబు
✅ జవాబు: C) శ్లేష్మం ఎక్కువగా ఉత్పత్తి అయి ఆల్ఫాక్టరీ గ్రాహకాలను కప్పేయడం వల్ల
వివరణ
వివరణ: జలుబు చేసినప్పుడు ఉత్పత్తయ్యే అధిక శ్లేష్మం (Mucus) వాసనను గ్రహించే ఆల్ఫాక్టరీ గ్రాహకాల పైన ఒక మందపాటి పొరలా ఏర్పడుతుంది. దీనివల్ల వాసన అణువులు గ్రాహకాలను చేరలేవు.
97. వాసన పసిగట్టే పరీక్షను (కళ్ళు మూసుకుని వివిధ వాసనలను గుర్తించడం) ఏ నాడి పనితీరును అంచనా వేయడానికి చేస్తారు?
జవాబు
✅ జవాబు: D) మొదటి కపాల నాడి (ఆల్ఫాక్టరీ నాడి)
వివరణ
వివరణ: రోగి యొక్క ఘ్రాణ వ్యవస్థ సరిగా పనిచేస్తుందో లేదో తెలుసుకోవడానికి వైద్యులు కాఫీ, సబ్బు వంటి సుపరిచితమైన వాసనలను పసిగట్టే పరీక్ష చేస్తారు. ఇది ఆల్ఫాక్టరీ నాడి (1వ కపాల నాడి) పనితీరును తెలుసుకోవడానికి చేస్తారు.
98. నిద్రలో శ్వాస మార్గం (ముక్కు లేదా గొంతు) పాక్షికంగా మూసుకుపోవడం వల్ల వచ్చే ధ్వనిని ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: C) గురక (Snoring)
వివరణ
వివరణ: నాసికా రద్దీ, సెప్టమ్ వంకర లేదా గొంతు కండరాలు సడలడం వల్ల గాలి ప్రవాహానికి ఆటంకం ఏర్పడినప్పుడు, కణజాలాలు కంపించి ‘గురక’ (Snoring) శబ్దం వస్తుంది.
99. పదే పదే వచ్చే అలర్జిక్ రైనైటిస్ లేదా ఆస్తమా ఉన్నవారిలో తరచుగా కనిపించే ముక్కు నిర్మాణాలు ఏవి?
జవాబు
✅ జవాబు: A) నాసల్ పాలిప్స్
వివరణ
వివరణ: క్రానిక్ (దీర్ఘకాలిక) అలర్జీలు మరియు ఆస్తమా ఉన్న రోగులలో తరచుగా ముక్కు లోపలి పొరలు వాచిపోయి కండ మాంసంలాగా (Nasal Polyps) పెరుగుతాయి. ఇవి వాసనను మరియు శ్వాసను అడ్డుకుంటాయి.
100. ముక్కు, గొంతు మరియు శ్వాసకోశ మార్గాలను రక్షించడంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించే రోగనిరోధక కణాలు ఏవి?
జవాబు
✅ జవాబు: C) తెల్ల రక్త కణాలు (ముఖ్యంగా మ్యూకస్ లో ఉండే మాక్రోఫేజెస్)
వివరణ
వివరణ: మన శ్వాసనాళాలలోని శ్లేష్మంలో తెల్ల రక్త కణాలు (White blood cells), ముఖ్యంగా మాక్రోఫేజెస్ ఉంటాయి. ఇవి సిలియా ద్వారా వచ్చిన బ్యాక్టీరియాను మరియు వైరస్లను మింగేసి నాశనం చేస్తాయి.
మానవ ముక్కు (Human Nose) – అన్ని భాగాల లింక్స్:
-
1
ముక్కు నిర్మాణ శాస్త్రం | Anatomy
బాహ్య మరియు అంతర్గత ముక్కు నిర్మాణం రేఖాచిత్రంతో.
చదవండి ➔ -
2
నాసికా కుహరం & ప్రధాన భాగాలు | Nasal Cavity
టర్బినేట్స్, సిలియా, మ్యూకస్ మెంబ్రేన్.
చదవండి ➔ -
3
మానవ ఘ్రాణ వ్యవస్థ | Olfactory System
ముక్కు వాసన గ్రహించే యంత్రాంగం మరియు నరాల వ్యవస్థ.
చదవండి ➔ -
4
పరానాసిక సైనస్లు | Paranasal Sinuses
సైనస్లు మరియు గాలి వడపోత ప్రక్రియ.
చదవండి ➔ -
5
ముక్కు వ్యాధులు | Common Diseases
సైనసైటిస్, రైనైటిస్, DNS మరియు చికిత్సలు.
చదవండి ➔
అభ్యర్థులారా! ఈ పోస్ట్లో మనం Human Nose Diseases MCQ Telugu కి సంబంధించిన ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను ప్రాక్టీస్ చేసాము. ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా ముక్కుకు వచ్చే సాధారణ వ్యాధులు, వాటి లక్షణాలు మరియు నివారణా చర్యలకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన బిట్స్ మీకు స్పష్టంగా అర్థమయ్యాయని భావిస్తున్నాము. రాబోయే మీ పోటీ పరీక్షలకు ఇవి ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి. మరిన్ని జనరల్ సైన్స్ ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నల కోసం మా వెబ్సైట్ను క్రమం తప్పకుండా ఫాలో అవ్వండి.
🔗 మరింత సమాచారం కోసం: మానవ శ్వాస వ్యవస్థ మరియు ముక్కు వ్యాధుల గురించి మరింత వివరంగా తెలుసుకోవాలనుకుంటే, మీరు వికీపీడియాలో చదవవచ్చు.
గమనిక: ఈ సమాచారం మీకు ఉపయోగకరంగా అనిపిస్తే, పోటీ పరీక్షలకు ప్రిపేర్ అవుతున్న మీ స్నేహితులతో తప్పకుండా షేర్ చేయండి. అలాగే, మీకు ఏవైనా సందేహాలు ఉన్నా, లేదా విలువైన సూచనలు ఇవ్వాలనుకున్నా దయచేసి మా ఈమెయిల్ jobspreparationofficial@gmail.com ద్వారా మాకు తెలియజేయండి.
ధన్యవాదాలు!