నమస్కారం అభ్యర్థులారా! మీరు APPSC, TSPSC, SSC, RRB, DSC, Police మరియు ఇతర ప్రభుత్వ ఉద్యోగ పరీక్షలకు సన్నద్ధమవుతున్నారా? జనరల్ సైన్స్ (బయాలజీ) విభాగంలో జ్ఞానేంద్రియాలకు ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఈ ఆర్టికల్‌లో, చర్మం యొక్క ఇతర ముఖ్యమైన నిర్మాణాలు, విధులు మరియు వ్యాధులకు సంబంధించి సులభంగా అర్థమయ్యేలా human skin structure mcq telugu part 5 ను అందిస్తున్నాము. ఈ ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు మీ ప్రిపరేషన్‌ను మరింత బలోపేతం చేస్తాయని ఆశిస్తున్నాము.
Table of Contents
చర్మం ముఖ్యమైన విధులు మరియు వ్యాధులు | human skin structure mcq telugu part 5
Part 5: చర్మ నాడీ గ్రాహకాలు, రక్త మరియు నాడీ సరఫరా (Sensory Receptors, Blood & Nerve Supply)
81. వాతావరణంలోని మార్పులను (స్పర్శ, వేడి, నొప్పి) గుర్తించే నాడీ గ్రాహకాలు (Receptors) చర్మం లోని ఏ పొరలో ఎక్కువగా ఉంటాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) డెర్మిస్ లో (In Dermis)
వివరణ
వివరణ: స్పర్శ, ఉష్ణోగ్రత మరియు నొప్పిని గ్రహించే వివిధ రకాల నాడీ గ్రాహకాలు (Nerve receptors) చర్మం యొక్క మధ్య పొర అయిన డెర్మిస్ (Dermis) లోనే అత్యధికంగా కేంద్రీకృతమై ఉంటాయి.
82. తేలికపాటి స్పర్శను (Light touch) గుర్తించే చర్మ గ్రాహకాలను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: B) మీస్నర్స్ కార్పసెల్స్ (Meissner’s corpuscles)
వివరణ
వివరణ: చర్మంపై ఎవరైనా తేలికగా తాకినా (Light touch) గుర్తించడానికి డెర్మల్ పాపిల్లే ప్రాంతంలో ఉండే మీస్నర్స్ కార్పసెల్స్ సహాయపడతాయి.
83. లోతైన ఒత్తిడిని (Deep pressure) మరియు కంపనాలను గుర్తించే గ్రాహకాలు ఏవి?
జవాబు
✅ జవాబు: C) పేసినియన్ కార్పసెల్స్ (Pacinian corpuscles)
వివరణ
వివరణ: చర్మం లోపలికి గట్టిగా నొక్కినప్పుడు (Deep pressure) మరియు ప్రకంపనలను (Vibrations) గుర్తించడానికి డెర్మిస్ అట్టడుగున ఉండే పేసినియన్ కార్పసెల్స్ ఉపయోగపడతాయి.
84. చలిని (Cold) గుర్తించే చర్మ గ్రాహకాలను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: B) క్రాస్ ఎండ్ బల్బ్స్ (Krause end bulbs)
వివరణ
వివరణ: వాతావరణంలో లేదా తాకిన వస్తువులలో చల్లదనాన్ని (Cold) పసిగట్టే ఉష్ణోగ్రత గ్రాహకాలను క్రాస్ ఎండ్ బల్బ్స్ (Krause end bulbs) అంటారు.
85. వేడిని (Heat) గుర్తించే చర్మ గ్రాహకాలు ఏవి?
జవాబు
✅ జవాబు: A) రుఫిని కార్పసెల్స్ (Ruffini corpuscles)
వివరణ
వివరణ: చర్మం వేడి వస్తువులకు గురైనప్పుడు ఆ వేడిని (Heat) గుర్తించి మెదడుకు చేరవేసే గ్రాహకాలను రుఫిని కార్పసెల్స్ (Ruffini corpuscles) అంటారు.
86. నొప్పిని (Pain) గ్రహించే స్వేచ్ఛా నాడీ చివరలను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: D) నాసిసెప్టార్స్ (Nociceptors / Free nerve endings)
వివరణ
వివరణ: దెబ్బ తగిలినప్పుడు లేదా కాలినప్పుడు నొప్పిని (Pain) గ్రహించడానికి ఎపిడెర్మిస్ కింది పొరల వరకు విస్తరించి ఉండే స్వేచ్ఛా నాడీ చివరలను నాసిసెప్టార్స్ అంటారు.
87. చర్మంలో రక్తనాళాలు ఎక్కడ విస్తరించి ఉంటాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) డెర్మిస్ మరియు హైపోడెర్మిస్ లో (In Dermis and Hypodermis)
వివరణ
వివరణ: ఎపిడెర్మిస్ (బాహ్య చర్మం) లో రక్తనాళాలు ఉండవు (Avascular). చర్మానికి అవసరమైన రక్తనాళాలన్నీ డెర్మిస్ (అంతశ్చర్మం) మరియు దాని కింది హైపోడెర్మిస్ లోనే విస్తరించి ఉంటాయి.
88. శరీర ఉష్ణోగ్రత పెరిగినప్పుడు (వేసవిలో) చర్మం లోని రక్తనాళాలు ఏమవుతాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) వ్యాకోచిస్తాయి (Vasodilation)
వివరణ
వివరణ: వాతావరణం వేడిగా ఉన్నప్పుడు లేదా వ్యాయామం చేసినప్పుడు, చర్మం లోని రక్తనాళాలు వ్యాకోచించి (Vasodilation) ఎక్కువ రక్తం చర్మానికి చేరుతుంది, తద్వారా వేడి బయటకు పోతుంది.
89. రక్తనాళాలు వ్యాకోచించినప్పుడు చర్మం ద్వారా ఏమి జరుగుతుంది?
జవాబు
✅ జవాబు: C) శరీరంలోని అదనపు వేడి బయటకు వెళ్తుంది (Excess body heat is released)
వివరణ
వివరణ: రక్తనాళాలు వ్యాకోచించడం (Vasodilation) వల్ల ఉపరితలానికి ఎక్కువ రక్తం వస్తుంది. అప్పుడు రక్తంలోని అదనపు ఉష్ణోగ్రత (వేడి) చర్మం ద్వారా గాలిలోకి సులభంగా ఆవిరైపోతుంది.
90. తీవ్రమైన చలిలో శరీర ఉష్ణోగ్రతను కాపాడుకోవడానికి చర్మం లోని రక్తనాళాలు ఏమవుతాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) సంకోచిస్తాయి (Vasoconstriction)
వివరణ
వివరణ: చలి వాతావరణంలో శరీరంలోని వేడిని కాపాడుకోవడానికి చర్మం లోని రక్తనాళాలు సన్నగా (సంకోచం / Vasoconstriction) మారుతాయి. దీనివల్ల చర్మానికి రక్తప్రసరణ తగ్గి వేడి బయటకు పోకుండా లోపలే ఉంటుంది.
91. చర్మంలోని రక్తనాళాల వ్యాకోచం, సంకోచాలను నియంత్రించే నాడీ వ్యవస్థ ఏది?
జవాబు
✅ జవాబు: C) అటానమిక్ నర్వస్ సిస్టమ్ – సింపథటిక్ నాడులు (Autonomic nervous system – Sympathetic nerves)
వివరణ
వివరణ: మన ప్రమేయం లేకుండానే శరీర ఉష్ణోగ్రతకు అనుగుణంగా చర్మ రక్తనాళాల పరిమాణాన్ని మార్చేది అటానమిక్ నర్వస్ సిస్టమ్ (స్వయం చోదిత నాడీ వ్యవస్థ) లోని సింపథటిక్ నాడులు.
92. చర్మం యొక్క సాధారణ రక్త ప్రసరణకు అంతరాయం కలిగితే కణాలు చనిపోయి ఏ రంగులోకి మారుతాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: D) నలుపు లేదా నీలం – నెక్రోసిస్ (Black or Blue – Necrosis)
వివరణ
వివరణ: చర్మానికి రక్త సరఫరా (ఆక్సిజన్) పూర్తిగా ఆగిపోతే, కణాలు చనిపోతాయి. దీన్ని నెక్రోసిస్ (Necrosis) లేదా గ్యాంగ్రీన్ అంటారు. అప్పుడు చర్మం నీలం లేదా నలుపు రంగులోకి మారుతుంది.
93. పచ్చబొట్లు (Tattoos) వేసేటప్పుడు ఇంక్ ను చర్మం లోని ఏ పొరలోకి స్థిరపరుస్తారు?
జవాబు
✅ జవాబు: B) డెర్మిస్ పొరలోకి (Into Dermis layer)
వివరణ
వివరణ: ఎపిడెర్మిస్ పొర లోని కణాలు నిరంతరం రాలిపోతూ ఉంటాయి కాబట్టి, పచ్చబొట్టు (Tattoo) శాశ్వతంగా ఉండాలంటే సూదితో ఇంక్ ను రాలిపోని ‘డెర్మిస్’ పొరలోకి పంపుతారు.
94. బ్రెయిలీ లిపిని (Braille) చదవడానికి అందులైన వారు వేలికొనలలోని ఏ గ్రాహకాలను ప్రధానంగా ఉపయోగిస్తారు?
జవాబు
✅ జవాబు: B) మెర్కెల్ డిస్క్స్ మరియు మీస్నర్స్ కార్పసెల్స్ (Merkel discs and Meissner’s corpuscles)
వివరణ
వివరణ: ఉబ్బి ఉన్న బ్రెయిలీ అక్షరాల ఆకృతులను స్పర్శ ద్వారా అత్యంత సున్నితంగా గుర్తించడానికి అంధులు వేలికొనలలో ఎక్కువగా ఉండే మెర్కెల్ డిస్క్స్ మరియు మీస్నర్స్ కార్పసెల్స్ ను ఉపయోగిస్తారు.
95. అరిచేతులు, పెదవులు మరియు వేలికొనలలో (Fingertips) మిగతా శరీర భాగాల కంటే ఏ గ్రాహకాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: C) స్పర్శ గ్రాహకాలు (Touch receptors)
వివరణ
వివరణ: వస్తువులను పట్టుకోవడానికి, తాకడానికి ఉపయోగపడే వేలికొనలు, అరిచేతులు మరియు పెదవులలో స్పర్శ గ్రాహకాలు అత్యధిక సాంద్రతలో ఉంటాయి. అందుకే ఇవి చాలా సున్నితంగా ఉంటాయి.
96. చర్మానికి రక్తాన్ని సరఫరా చేసే ధమనుల శాఖలను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: D) క్యూటేనియస్ ఆర్టరీస్ (Cutaneous arteries)
వివరణ
వివరణ: ‘క్యూటేనియస్’ అంటే చర్మానికి సంబంధించినది అని అర్థం. చర్మానికి పోషకాలను, ఆక్సిజన్ ను అందించే రక్తనాళాలను క్యూటేనియస్ ఆర్టరీస్ (Cutaneous arteries) అంటారు.
97. చర్మం నుండి రక్తాన్ని గుండె వైపుకు తీసుకెళ్లే చర్మం కింది సిరలను ఏమంటారు?
జవాబు
✅ జవాబు: B) సూపర్ ఫిషియల్ వెయిన్స్ (Superficial veins)
వివరణ
వివరణ: చర్మం కింద పైకి స్పష్టంగా ఆకుపచ్చ/నీలం రంగులో కనిపించే సిరలను సూపర్ ఫిషియల్ వెయిన్స్ (ఉపరితల సిరలు) అంటారు. ఇవి చర్మం నుండి చెడు రక్తాన్ని గుండెకు తీసుకెళతాయి.
98. మనిషి శరీరంలోని మొత్తం రక్తంలో విశ్రాంతి సమయంలో దాదాపు ఎంత శాతం రక్తం చర్మంలో ప్రవహిస్తుంది?
జవాబు
✅ జవాబు: B) సుమారు 8-10% (Approx. 8-10%)
వివరణ
వివరణ: సాధారణ విశ్రాంతి సమయంలో శరీరంలోని మొత్తం రక్త పరిమాణంలో దాదాపు 8% నుండి 10% వరకు రక్తం చర్మంలోని రక్తనాళాల నెట్‌వర్క్‌లో ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది.
99. చర్మానికి గాయం అయినప్పుడు రక్తం గడ్డకట్టడానికి (Blood clotting) సహాయపడే ఫైబ్రిన్ వలను ఏ పొరలోని కణాలు స్థిరపరుస్తాయి?
జవాబు
✅ జవాబు: B) డెర్మిస్ (Dermis)
వివరణ
వివరణ: గాయం అయినప్పుడు రక్తస్రావాన్ని ఆపడానికి, డెర్మిస్ లోని ఫైబ్రోబ్లాస్ట్ కణాలు మరియు రక్తకణాలు కలిసి ఒక ఫైబ్రిన్ వలను (Blood clot) ఏర్పరుస్తాయి.
100. ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించడంలో (చెమట పట్టడం లేదా వణకడం) మెదడులోని ఏ భాగం చర్మానికి సంకేతాలు పంపుతుంది?
జవాబు
✅ జవాబు: C) హైపోథాలమస్ (Hypothalamus)
వివరణ
వివరణ: మానవ శరీరపు థర్మోస్టాట్ గా పనిచేసేది మెదడులోని ‘హైపోథాలమస్’. ఉష్ణోగ్రతలో మార్పులను బట్టి చెమట పట్టడానికి లేదా వణకడానికి (Shivering) చర్మానికి మరియు కండరాలకు ఇదే సంకేతాలు పంపుతుంది.
అభ్యర్థులారా! ఈ పోస్ట్‌లో మనం human skin structure mcq telugu part 5 కు సంబంధించిన ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను ప్రాక్టీస్ చేశాము. చర్మం యొక్క విధులు మరియు దానికి సంబంధించిన అంశాలపై ఈ బిట్స్ మీకు స్పష్టమైన అవగాహన కల్పించాయని భావిస్తున్నాము. ఈ ప్రశ్నలు మీ రాబోయే పోటీ పరీక్షలకు ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి.
🔗 మరింత సమాచారం కోసం: మీరు ఈ టాపిక్ గురించి మరింత వివరంగా తెలుసుకోవాలనుకుంటే, వికీపీడియాలో చదువగలరు.
గమనిక: ఈ సమాచారం మీకు ఉపయోగకరంగా అనిపిస్తే, పోటీ పరీక్షలకు సన్నద్ధమవుతున్న మీ మిత్రులతో షేర్ చేయండి. అలాగే, మీకు ఏవైనా సందేహాలు లేదా విలువైన సూచనలు ఉంటే మా ఈమెయిల్ [email protected] ద్వారా తెలియజేయగలరు.