ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలకు సన్నద్ధమవుతున్న అభ్యర్థులకు స్వాగతం! పోటీ పరీక్షలకు ప్రిపేర్ అవుతున్న అభ్యర్థుల కోసం ఇక్కడ కంప్లీట్ Biology MCQs and Notes in Telugu టాపిక్ వైజ్ ఇండెక్స్ అందిస్తున్నాము. జనరల్ సైన్స్ (General Science) విభాగంలో అత్యధిక మార్కులు సాధించడానికి జీవశాస్త్రం (Biology) చాలా కీలకం.
ఈ పేజీలో SSC, RRB, APPSC, TSPSC, మరియు Police వంటి అన్ని పోటీ పరీక్షల సిలబస్కు అనుగుణంగా ప్రతి టాపిక్ను కవర్ చేశాము. మానవ శరీర నిర్మాణ శాస్త్రం, కణ శాస్త్రం, వ్యాధులు, విటమిన్లు వంటి ముఖ్యమైన అంశాలను చాప్టర్ల వారీగా విభజించి, అభ్యర్థులు సులభంగా ప్రాక్టీస్ చేసుకునేందుకు వీలుగా ఈ Biology MCQs and Notes in Telugu లను పొందుపరిచాము. కింద ఉన్న జాబితా నుండి మీకు కావలసిన టాపిక్లను ఎంచుకుని MCQs లేదా Notes లను క్లిక్ చేసి మీ ప్రిపరేషన్ ప్రారంభించండి. ఆల్ ది బెస్ట్!
📋 Biology MCQs and Notes in Telugu – Topic Wise Index
1. మానవ శరీర నిర్మాణ శాస్త్రం (Human Anatomy)
జ్ఞానేంద్రియాలు (Sensory Organs)
నాడీ వ్యవస్థ (Nervous System)
▪️ మానవ నాడీవ్యవస్థ – మూడు భాగాలు (Three parts of Human Nervous System)
1. కేంద్ర నాడీవ్యవస్థ (Central Nervous System – CNS)
• మెదడు (Brain) – మూడు భాగాలు
➥ i. మెదడు (Brain)
1. ముందు మెదడు (Fore Brain) – పెద్ద మెదడు, మస్తిష్కం (Cerebrum)
2. మధ్య మెదడు (Mid Brain)
3. వెనుక మెదడు (Hind Brain) – చిన్న మెదడు, అనుమస్తిష్కం (Cerebellum)
i) అనుమస్తిష్కం (Cerebellum)
ii) మజ్జాముఖం (Medulla Oblongata)
iii) పాన్స్ వెరోలి (Pons Varolii)
⧆ మెదడు సంబంధిత వ్యాధులు (Brain Disorders / Neurological Disorders)
➥ ii. వెన్నుపాము (Spinal Cord)
2. పరిధీయ నాడీ వ్యవస్థ (Peripheral Nervous System – PNS)
➥ i. కపాల నాడులు (Cranial Nerves)
➥ ii. వెన్ను నాడులు (Spinal Nerves)
i) జ్ఞాన నాడులు (Sensory Nerves)
ii) చాలక నాడులు (Motor Nerves)
iii) మిశ్రమ నాడులు (Mixed Nerves)
3. స్వయంచోదిత / స్వయంచాలక నాడీవ్యవస్థ (Autonomic Nervous System)
🔻స్వయంచోదిత నాడీవ్యవస్థ యొక్క భాగాలు (Parts of Autonomic Nervous System):
i) సహానుభూతనాడీ వ్యవస్థ (Sympathetic Nervous System)
ii) సహానుభూత పరనాడీ వ్యవస్థ (Parasympathetic Nervous System)
▪️ నాడీకణం నిర్మాణం (Neuron Structure)
1. కణదేహం (Cyton)
2. డెండ్రైట్స్ (Dendrites)
3. తంత్రికాక్షం (Axon)
రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ (Blood Circulatory System / Cardiovascular System)
▪️ హృదయం (గుండె) నిర్మాణం (Heart Anatomy)
• హృదయ స్పందన (Heart Beat)
• రక్త పీడనం (Blood Pressure)
• రక్త పీడనం రెండు రకాలు (Two types of Blood Pressure):
(i) అధిక రక్త పీడనం (High B.P / Hypertension)
(ii) తక్కువ రక్త పీడనం (Low B.P / Hypotension)
• గుండెపోటు (Heart Attack)
▪️ రక్త నాళాలు (Blood Vessels)
1) ధమనులు (Arteries)
(i) మహా ధమని (Aorta)
(ii) పుపుస ధమని (Pulmonary artery)
2) సిరలు (Veins)
(i) పూర్వ/ ఊర్థ్వ మహాసిర (Superior Vena Cava)
(ii) అథో/ పర మహాసిర (Inferior Vena Cava)
(iii) పుపుస సిర (Pulmonary Vein)
3) రక్త నాళాలు/ రక్త కేశనాళాలు / రక్త కేశనాళికలు (Blood Capillaries)
4) హృదయ రక్తనాళాలు (Coronary Vessels)
(i) కరోనరి ధమనులు (Coronary Arteries)
(ii) కరోనరి సిరలు (Coronary Veins)
👉 హృదయానికి రక్తం సరఫరా చేసే నాళాలు (Blood vessels supplying the heart)
▪️ కవాటాలు (Valves)
(i) అగ్రత్రయ/త్రిపత్ర కవాటాలు (Tricuspid valves)
(ii) అగ్రద్వయ/ద్విపత్ర కవాటాలు (Mitral valves)
▪️ రక్తం (Blood) – రక్తంలోని భాగాలు (Blood Components) / రక్త యొక్క సమ్మేళనం (Composition of Blood)
1) జీవ ద్రవ్యము (Plasma)
2) రక్త కణాలు (Blood Cells)
i) ఎర్ర రక్తకణాలు (RBCs – Red Blood Cells) / ఎరిత్రోసైట్లు
ii) తెల్ల రక్తకణాలు (WBCs – White Blood Cells) / ల్యూకోసైట్లు
🔻తెల్ల రక్తకణాల రకాలు (Types of WBCs):
a) ఈసినోఫిల్స్ / ఎసిడోఫిల్స్ (Eosinophils)
b) బేసోఫిల్స్ (Basophils)
c) న్యూట్రోఫిల్s (Neutrophils)
d) మోనోసైట్స్ (Monocytes)
e) లింఫోసైట్స్ (Lymphocytes)
iii) రక్త ఫలకికలు/ రక్త సూక్ష్మ ఫలకాలు / ప్లేట్లెట్లు (Platelets) / త్రాంబోసైట్లు (Thrombocytes)
▪️ హిమోగ్లోబిన్ (Haemoglobin)
▪️ మూలక పదార్థాలు (Inorganic Substances)
▪️ శ్వాస వాయువులు (Respiratory Gases)
▪️ శ్వాస వాయువుల రవాణా (Transport of Respiratory Gases)
• ఆక్సిజన్ రవాణా (O₂ Transport)
• కార్బన్ డైఆక్సైడ్ రవాణా (CO₂ Transport)
▪️ రక్త వర్గాలు/ రక్త గ్రూపులు (Blood Groups)
▪️ రక్త వర్గీకరణ (Blood Grouping)
▪️ రీనస్ ఫాక్టర్ (Rh factor) / Rh ప్రతిజనకం లేదా ప్రతికారకం
▪️ ఎరిథ్రోబ్లాస్టోసిస్ ఫీటాలిస్ (Erythroblastosis Fetalis)
▪️ రక్త ప్రసరణ (Blood Circulation)
▪️ రక్త మార్పిడి (Blood Transfusion)
▪️ రక్త స్రావము (Haemorrhage)
▪️ ప్లీహం (Spleen)
▪️ నాడీ (Pulse)
▪️ రక్త పీడనం (Blood Pressure)
▪️ రక్తపోటు (Hypertension)
▪️ హైపో టెన్షన్ (Hypotension)
▪️ హృదయ చక్రం (Cardiac Cycle)
▪️ హృదయ ఉద్గమం (Cardiac Output)
▪️ స్ట్రోక్ వాల్యూమ్ (Stroke Volume)
శ్వాసక్రియ వ్యవస్థ (Respiratory System)
▪️ శ్వాసక్రియ – నిర్వచనం (Respiration – Definition)
🔻శ్వాసక్రియ రకాలు (Types of Respiration): 2
1) వాయు శ్వాసక్రియ (Aerobic Respiration)
2) అవాయు శ్వాసక్రియ (Anaerobic Respiration)
▪️ శ్వాసక్రియా రేటు (Respiration Rate)
▪️ శ్వాస వ్యవస్థకు సంబంధించిన వ్యాధులు (Respiratory Diseases)
▪️ మానవ శ్వాస వ్యవస్థ అవయవాలు (Organs of Human Respiratory System)
1. ముక్కు (Nose)
2. గ్రసని (Pharynx)
3. స్వర పేటిక (Voice box) / కంఠము (Larynx)
4. వాయునాళం (Trachea)
5. శ్వాసనాళాలు (Bronchi)
6. శ్వాసనాళికలు (Bronchioles)
7. ఊపిరితిత్తులు (Lungs)
▪️ నాసికా కుహరం (Nasal Cavity)
▪️ వాయుగోళాలు (Alveoli)
▪️ శ్వాస ప్రక్రియ (Mechanism of Breathing)
▪️ శ్వాస వాయువులు (Respiratory Gases)
జీర్ణ వ్యవస్థ (Digestive System)
1 జీర్ణ / ఆహార నాళం (Alimentary Canal)
▪️ నోరు (Mouth)
▪️ ఆస్య కుహరం (Buccal cavity)
1) దంతాలు / పళ్లు (Teeth)
i) పాల దంతాలు (Milk Teeth)
ii) శాశ్వత దంతాలు (Permanent Teeth)
🔻శాశ్వత దంతాల రకాలు (Types of Permanent Teeth): 4
a) కుంతకాలు (Incisors)
b) రదనికలు (Canines)
c) అగ్రచర్వణకాలు (Premolars)
d) చర్వణకాలు (Molars)
• దంత వ్యాధులు (Dental Diseases)
2) లాలాజల గ్రంథులు (Salivary glands)
3) నాలుక (Tongue)
▪️ గ్రసని (Pharynx)
▪️ ఆహార వాహిక (Oesophagus) / అన్నవాహిక (Esophagus)
▪️ జీర్ణాశయం (Stomach) / కడుపు (Stomach)
▪️ చిన్న పేగు (Small Intestine)
🔻చిన్న పేగులోని 3 భాగాలు (3 parts of Small Intestine)
i) ఆంత్రమూలం (Duodenum)
ii) జెజునం (Jejunum)
iii) శేషాంత్రికం (Ileum)
▪️ పెద్ద పేగు (Large Intestine)
🔻పెద్ద పేగులోని 2 భాగాలు (2 parts of Large Intestine)
i) అంధనాళం (Caecum)
ii) కొలాన్ (Colon)
▪️ ఉండుకము (Appendix)
▪️ పురీషనాళం (Rectum)
▪️ పాయువు (Anus)
2 జీర్ణ గ్రంథులు (Digestive glands)
1) కాలేయం (Liver)
• కాలేయపు వ్యాధులు (Liver Diseases)
▪️ పైత్యరసం (Bile)
▪️ పిత్తాశయం / పసరుతిత్తి (Gall-Bladder)
2) క్లోమం (Pancreas)
a) నాళ భాగం (Duct Part)
b) వినాళ గ్రంథులు / అంతస్స్రావిక భాగం (Endocrine Part)
i) ఆల్ఫా కణాలు (Alpha cells) ~ గ్లూకగాన్ (Glucagon) హార్మోన్ను స్రవిస్తాయి
ii) బీటా కణాలు (Beta cells) ~ ఇన్సులిన్ (Insulin) హార్మోన్ను స్రవిస్తాయి
▪️ జీర్ణ ప్రక్రియ / జీర్ణ క్రియా విధానం (Digestion Process)
▪️ జీర్ణ ఎంజైములు (Digestive Enzymes)
• అమైలేస్ (Amylase)
• పెప్సిన్ (Pepsin)
• ట్రిప్సిన్ (Trypsin)
• లిపేస్ (Lipase)
▪️ నెమరువేసే జంతువులలో జీర్ణక్రియ (Digestion in Ruminants)
మూత్ర / విసర్జన వ్యవస్థ (Excretory / Urinary System)
1. మూత్ర పిండాలు (Kidneys)
i. మూత్ర నాళిక (Nephrons)
▪️ ఆస్మో నియంత్రణ (Osmoregulation)
• నీటి సమతుల్యత (Water Balance)
• A.D.H హార్మోన్ పాత్ర (Role of A.D.H)
ii. భౌమన్ గుళిక (Bowman’s Capsule)
2. మూత్ర నాళాలు (Ureters) ౼ పని: మూత్ర రవాణా
3. మూత్రాశయం (Urinary Bladder)
➨ మూత్ర విసర్జన (Micturition)
4. మూత్రనాళం (Urethra) ౼ పని: మూత్ర విసర్జన
➨ మూత్రం (Urine)
• మూత్రపిండాలలో రాళ్లు (Renal Stones / Kidney Stones)
• యూరిన్ టెస్ట్స్ (Urine Tests)
• డయాలసిస్ (Dialysis)
• కృత్రిమ మూత్రపిండం (Artificial Kidney)
అస్థిపంజర వ్యవస్థ (Skeletal System)
▪️ అస్థిపంజర రకాలు (Types of Skeleton)
i) బాహ్య అస్థిపంజరం (Exoskeleton)
ii) అంతర అస్థిపంజరం (Endoskeleton)
▪️ మానవుని అస్థిపంజరం (Human Skeleton)
i) మృదులాస్థి (Cartilage)
ii) అస్థి (Bone)
iii) ఎముక మజ్జ (Bone Marrow)
➥ ఎర్ర ఎముక మజ్జ (Red Bone Marrow) – రక్త కణాల నిర్మాణ స్థలం (Haematopoiesis)
➥ పసుపు ఎముక మజ్జ (Yellow Bone Marrow)
• ఎముకలు (Bones)
• ఎముకలు – అవి ఉండే ప్రదేశాలు (Location of Bones)
▪️ కపాలం (Skull)
▪️ అస్థిపంజర విధులు (Functions of Skeleton)
▪️ అస్థిపంజర వ్యాధులు (Skeletal Diseases)
▪️ కీళ్ళు (Joints) ౼ కీళ్ళ రకాలు (Types of Joints)
• బాల్ అండ్ సాకెట్ (Ball & Socket Joint)
• హింజ్ కీళ్ళు (Hinge Joint)
• పివట్ కీళ్ళు (Pivot Joint)
• గ్లైడింగ్ కీళ్ళు (Gliding Joint)
కండర వ్యవస్థ (Muscular System)
▪️ కండరాల రకాలు (Types of Muscles)
i). నియంత్రిత కండరాలు లేదా అరేకిత కండరాలు (Voluntary Muscles / Skeletal Muscles / Striated Muscles)
ii). అనియంత్రిత లేదా నునుపు లేదా మృదు కండరాలు లేదా రేకిత కండరాలు (Involuntary Muscles / Smooth Muscles / Non-striated Muscles)
iii). హృదయ కండరాలు (Cardiac Muscles)
▪️ కండరాల అలసట (Muscle Fatigue)
• లాక్టిక్ ఆమ్లం పాత్ర (Role of Lactic Acid)
అంతఃస్రావ వ్యవస్థ (Endocrine System)
▪️ గ్రంథులు (Glands):
1. పీయూష గ్రంథి (Pituitary Gland)
🔺పీయూష గ్రంథి ఉత్పత్తి చేసే హార్మోన్లు (Hormones):
i). పెరుగుదల హర్మోన్ (G.H – Growth Hormone) / Somatotrophin
ii). T.S.H – Thyroid Stimulating Hormone
iii). L.H – Luteinizing Hormone
iv). F.S.H – Follicle Stimulating Hormone
v). Prolactin – Lactogenic Hormone
vi). M.S.H – Melanocyte Stimulating Hormone
vii). A.D.H – Anti Diuretic Hormone
viii). Oxytocin – Birth Hormone
2. అవటు గ్రంథి (Thyroid Gland)
🔺అవటు గ్రంథి ఉత్పత్తి చేసే హార్మోన్లు (Hormones):
1. థైరాక్సిన్ (Thyroxine) ➠ ఆధార జీవక్రియా రేటు (B.M.R – Basal Metabolic Rate)
2. కాల్సిటోనిన్ (Calcitonin)
3. పార్శ్వ అవటు గ్రంథి (Parathyroid Glands)
🔺పార్శ్వ అవటు గ్రంథి ఉత్పత్తి చేసే హార్మోన్లు (Hormones):
➨ పారాథార్మోన్ (P.T.H – Parathormone)
4. అధివృక్క గ్రంథి (Adrenal Glands)
🔻అధివృక్క గ్రంథిలోని భాగాలు (Parts of Adrenal Gland): 2
1. వల్కలం (Adrenal Cortex)
i). గ్లూకో కార్టికాయిడ్స్ (Glucocorticoids)
ii). మినరలోకార్టికాయిడ్స్ (Mineralocorticoids)
iii). లైంగిక కార్టికాయిడ్స్ (Sex Corticoids)
2. దవ్వ (Adrenal Medulla)
🔺అధివృక్క గ్రంథి ఉత్పత్తి చేసే హార్మోన్లు (Hormones):
➨ అడ్రినలిన్ (Adrenaline) లేదా ఉద్రేకక హార్మోన్, అత్యవసర హార్మోన్, లేదా పోరాటం–పలాయనం–భయం (FFF) హార్మోన్
5. బీజకోశాలు (Gonads)
🅰. పురుషులలో – ముష్కాలు / వృషణాలు (Testes)
🔺బీజకోశాలు ఉత్పత్తి చేసే హార్మోన్లు (Hormones): i). టెస్టోస్టిరాన్ (Testosterone)
🅱. స్త్రీలలో – అండాశయాలు (Ovaries)
🔺అండాశయాలు ఉత్పత్తి చేసే హార్మోన్లు (Hormones):
i). ఈస్ట్రోజన్ (Estrogen / β-Estradiol)
ii). ప్రొజెస్టిరాన్ (Progesterone / Pregnancy hormone)
6. థైమస్ గ్రంథి / బాలగ్రంథి (Thymus Gland)
🔺థైమస్ గ్రంథి ఉత్పత్తి చేసే హార్మోన్లు (Hormones): i). థైమోసిన్ (Thymosin)
7. జరాయువు (Placenta)
8. క్లోమము (Pancreas)
🔺క్లోమము ఉత్పత్తి చేసే హార్మోన్లు (Hormones):
1. ఇన్సులిన్ (Insulin)
2. గ్లూకగాన్ (Glucagon)
3. సోమాటోస్టాటిన్ (Somatostatin)
4. ప్యాంక్రియాటిక్ పోలీపెప్టైడ్ (Pancreatic Polypeptide)
▪️ సమతుల్యత (Homeostasis)
– శరీర ఉష్ణోగ్రత, నీటి సమతుల్యత, లవణాల సమతుల్యత నియంత్రణ (Regulation of Body Temp, Water & Salts)
– నాడీ వ్యవస్థ + అంతఃస్రావ వ్యవస్థల పాత్ర (Role of Nervous + Endocrine systems)
ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థ (Reproductive System)
🔻ప్రత్యుత్పత్తి రకాలు (Types of Reproduction): 2
1. లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి (Sexual Reproduction)
2. అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి (Asexual Reproduction)
▪️ మానవ ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థ (Human Reproductive System) – లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి
• పురుష ప్రత్యుత్పత్తి అవయవాలు (Male Reproductive Organs)
1. అంతర్గత జననేంద్రియాలు (Internal Genitalia):
➨ ఎపిడిడైమిస్ (Epididymis)
➨ వాస్ డిఫరెన్స్ (Vas deferens)
➨ సెమినల్ వెసికిల్స్ (Seminal vesicles)
➨ పౌరుష గ్రంథి (Prostate gland)
➨ కోపర్స్ గ్రంథి (Cowper’s gland)
➨ బల్బోయూరెత్రల్ గ్రంథులు (Bulbourethral glands)
➨ స్ఖలన నాళాలు (Ejaculatory ducts)
➨ శుక్ర కణం (Sperm)
➨ మూత్రనాళం (Urethra)
2. బాహ్య జననేంద్రియాలు (External Genitalia):
➨ పురుషాంగం (Penis)
➨ వృషణాలు (Testes)
➨ వృషణాల సంచి (Scrotum)
• స్త్రీ ప్రత్యుత్పత్తి అవయవాలు (Female Reproductive Organs)
1. అంతర్గత జననేంద్రియాలు (Internal Genitalia):
➨ అండాశయాలు (Ovaries)
➨ ఫెలోపియన్ నాళాలు (Fallopian Tubes)
➨ గర్భాశయం (Uterus/Womb)
➨ గర్భాశయ ముఖద్వారం (Cervix)
➨ యోని (Vagina)
2. బాహ్య జననేంద్రియాలు (External Genitalia / Vulva):
➨ క్లిటోరిస్ (Clitoris)
➨ పెదవులు (Labia majora & minora)
• ఇతర ముఖ్యమైన భాగాలు (Other Important Parts):
➨ క్షీర గ్రంధులు (Mammary Glands)
▪️ ఋతు చక్రం (Menstrual Cycle)
▪️ ఫలదీకరణ – పిండాభివృద్ధి (Fertilisation – Embryo Development)
▪️ లింగ నిర్ధారణ (Sex Determination)
➨ కవలలు (Twins)
▪️ కుటుంబ నియంత్రణ ఆపరేషన్స్ (Family Planning Operations)
1. వెసెక్టమీ (Vasectomy)
2. ట్యూబెక్టమీ (Tubectomy)
లింఫాటిక్ & రోగనిరోధక వ్యవస్థ (Lymphatic & Immune System)
2. కణ శాస్త్రం (Cell Biology)
▪️ కణం – నిర్మాణాత్మక ప్రమాణం (Cell – The basic unit of life)
▪️ కణ నిర్మాణం మరియు విధులు (Cell Structure and Functions)
▪️ కణ అవయవాలు / కణ అంగాలు (Cell Organelles)
▪️ కణ భాగాలు – వాటి ముద్దుపేర్లు (Nicknames of Cell Organelles)
▪️ క్రోమోసోమ్లు (Chromosomes)
▪️ కేంద్రక ఆమ్లాలు (Nucleic Acids)
▪️ కణ విభజన (Cell Division)
• సమ విభజన (Mitosis)
• క్షయకరణ విభజన (Meiosis)
▪️ కణజాలాలు (Tissues)
• జంతు కణజాలాలు (Animal Tissues)
• మొక్కల కణజాలాలు (Plant Tissues)
3. జీవ ప్రపంచం – జీవుల వర్గీకరణ (Living World & Biological Classification)
▪️ జీవుల లక్షణాలు (Characteristics of Living Organisms)
▪️ వర్గీకరణ శాస్త్రం (Taxonomy)
▪️ ద్వినామ నామకరణం (Binomial Nomenclature – Carolus Linnaeus)
▪️ ముఖ్యమైన శాస్త్రీయ నామాలు (Important Scientific Names)
▪️ విట్టేకర్ ఐదు రాజ్యాల వర్గీకరణ (Whittaker’s Five Kingdom Classification)
• మొనీరా రాజ్యం (Monera Kingdom)
• ప్రొటిస్టా రాజ్యం (Protista Kingdom)
▪️ జీవ పరిణామ సిద్ధాంతాలు (Theories of Evolution)
• డార్వినిజం, లామార్కిజం (Darwinism, Lamarckism)
• సమజాత & వృత్తిసామ్య అవయవాలు (Homologous & Analogous Organs)
▪️ జీవుల ఆవిర్భావం / జీవ పరిణామం (Evolution)
▪️ జీవుల వర్గీకరణ (Biological Classification)
4. వృక్షశాస్త్రం (Botany)
▪️ వృక్ష వర్గీకరణ (Plant Classification)
▪️ వృక్ష బాహ్య స్వరూప శాస్త్రం (Plant Morphology)
▪️ వేరువ్యవస్థ (Root System)
▪️ కాండం (Stem)
▪️ పత్రం / ఆకు (Leaf)
▪️ పుష్పము (Flower)
▪️ ఫలం (Fruit)
▪️ విత్తనం (Seed)
▪️ పరాగ సంపర్కం (Pollination)
▪️ వేరు పీడనం (Root Pressure)
▪️ మొక్కలలో ఆహార పదార్థాల రవాణా (Translocation of Food)
▪️ మొక్కలలో శ్వాసక్రియ (Plant Respiration)
▪️ కిరణజన్య సంయోగక్రియ (Photosynthesis)
▪️ మొక్కలలో విసర్జన (Excretion in Plants)
▪️ మొక్కలలో ప్రత్యుత్పత్తి (Plant Reproduction)
▪️ భాష్పోత్సేకం (Transpiration)
▪️ ద్రవాభిసరణ, విసరణ (Osmosis, Diffusion)
▪️ కణతత్వ పొర రవాణా (Cell Membrane Transport)
• పాసివ్ ట్రాన్స్పోర్ట్ (Passive Transport)
• యాక్టివ్ ట్రాన్స్పోర్ట్ (Active Transport)
• ఎండోసైటోసిస్ (Endocytosis)
• ఎక్సోసైటోసిస్ (Exocytosis)
▪️ మొక్కలలో హార్మోన్లు / వృక్ష హార్మోన్లు (Phytohormones)
▪️ మొక్కలలో అనుకూలనాలు (Plant Adaptations)
• ఎడారి, నీటి, లవణజల మొక్కలు (Xerophytes, Hydrophytes, Halophytes)
▪️ మొక్కల ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత (Economic Importance of Plants)
▪️ మొక్కలలో సూక్ష్మ మూలకాలు (Micronutrients in Plants)
▪️ మొక్కలలో ఖనిజ పోషణ (Mineral Nutrition in Plants)
• ప్రధాన మూలకాలు (Major Elements – N, P, K)
• లోపాల వల్ల వచ్చే వ్యాధులు (Deficiency Diseases)
▪️ వ్యవసాయ పద్ధతులు (Agricultural Practices)
▪️ పంటలు – వ్యాధులు (Crops – Diseases)
▪️ పంటలలో కీటకాలను అదుపు చేయడం (Pest Control in Crops)
5. జంతుశాస్త్రం (Zoology)
▪️ జంతువుల వర్గీకరణ (Animal Classification)
• అకశేరుకాలు (Invertebrates)
• సకశేరుకాలు (Vertebrates)
▪️ సూక్ష్మజీవులు – ఉపయోగాలు & హానికర ప్రభావాలు (Microorganisms – Uses & Harmful Effects)
• యాంటీబయోటిక్స్ (Antibiotics)
• ఫెర్మెంటేషన్ (Fermentation)
• వ్యాధులు (Diseases)
▪️ జంతువులలో వచ్చే వ్యాధులు (Animal Diseases)
• పశువులు, పౌల్ట్రీ వ్యాధులు (Livestock, Poultry Diseases – Anthrax, FMD, Bird Flu, etc.)
▪️ ఆర్థిక జంతుశాస్త్రం (Applied/Economic Zoology)
• పట్టుపురుగుల పెంపకం (Sericulture)
• తేనెటీగల పెంపకం (Apiculture)
• చేపల పెంపకం (Pisciculture)
• పౌల్ట్రీ & పశుసంవర్ధన (Poultry & Animal Husbandry)
6. వ్యాధి శాస్త్రం (Pathology)
▪️ వ్యాధులు – వ్యాప్తి (Spreading of Diseases)
1. వైరస్ వ్యాధులు (Viral Diseases)
2. బ్యాక్టీరియా వ్యాధులు (Bacterial Diseases)
3. ప్రోటోజోవా వ్యాధులు (Protozoal Diseases)
4. శిలీంధ్ర వ్యాధులు (Fungal Diseases)
5. హెల్మింతియాసిస్ వ్యాధులు (Helminthial Diseases)
6. జన్యు సంబంధ వ్యాధులు (Genetical Diseases)
▪️ వ్యాధులు – నిర్ధారణ పరీక్షలు (Diseases & Diagnostic Tests)
• ఉదా: టైఫాయిడ్ (Widal), ఎయిడ్స్ (ELISA) మొదలైనవి.
▪️ వ్యాక్సిన్లు – ఆవిష్కర్తలు (Vaccines & Inventors)
7. జన్యుశాస్త్రం (Genetics)
▪️ జన్యుశాస్త్ర పితామహుడు – గ్రెగర్ జాన్ మెండెల్ (Father of Genetics – Gregor Johann Mendel)
▪️ మెండెల్ ప్రయోగాలు – బఠానీ మొక్క (Mendel’s Experiments – Pea Plant)
▪️ జన్యు పదజాలం (Genetics Terminology – Phenotype, Genotype, Alleles)
▪️ డి.ఎన్.ఏ (DNA) మరియు ఆర్.ఎన్.ఏ (RNA) నిర్మాణం
▪️ లింగ నిర్ధారణ (Sex Determination) – క్రోమోజోముల పాత్ర
▪️ ఉత్పరివర్తనాలు (Mutations) – హ్యూగో డీ వ్రిస్
▪️ జన్యు సంబంధ వ్యాధులు (Genetic Disorders)
• వర్ణాంధత్వం (Colour Blindness)
• హిమోఫిలియా (Haemophilia)
• సికిల్ సెల్ అనీమియా (Sickle Cell Anemia)
• డౌన్ సిండ్రోమ్ (Down Syndrome)
8. నియంత్రణ & సమన్వయం (Control & Coordination)
▪️ నాడీ వ్యవస్థ పాత్ర (Role of Nervous System)
▪️ అంతఃస్రావ వ్యవస్థ పాత్ర (Role of Endocrine System)
▪️ సమతుల్యత (Homeostasis)
– శరీర ఉష్ణోగ్రత (Body Temperature)
– నీటి సమతుల్యత (Water Balance)
– లవణాల సమతుల్యత (Salt Balance)
▪️ మొక్కలలో నియంత్రణ – సమన్వయం (Control & Coordination in Plants)
▪️ జంతువులలో నియంత్రణ – సమన్వయం (Control & Coordination in Animals)
▪️ ప్రతిచర్యలు (Reflex actions)
▪️ హార్మోన్లు + నాడీ వ్యవస్థ పాత్ర (Role of Hormones + Nervous System)
– తక్షణ ప్రభావం vs దీర్ఘకాల ప్రభావం (Immediate vs Long-term effect)
9. ఆవరణ శాస్త్రం & పర్యావరణం (Ecology & Environment)
▪️ ఆవరణ శాస్త్రం (Ecology)
▪️ పర్యావరణం (Environment)
▪️ జీవవైవిద్యం (Biodiversity)
▪️ జీవ భౌగోళిక రసాయన వలయాలు (Biogeochemical Cycles)
• నత్రజని వలయం, కార్బన్ వలయం, నీటి వలయం (Nitrogen, Carbon, Water cycles)
▪️ ఆహార గొలుసు (Food Chain)
▪️ ఆహార జాలం (Food Web)
• ఉత్పత్తిదారులు – వినియోగదారులు – విచ్ఛిన్నకారులు (Producers – Consumers – Decomposers)
▪️ సుస్థిర అభివృద్ధి – లక్ష్యాలు (Sustainable Development Goals)
▪️ సహజ వనరులు (Natural resources)
▪️ కాలుష్యం (Pollution)
🔻కాలుష్యాలు – రకాలు (Types of Pollution)
1. వాయు కాలుష్యం (Air Pollution)
2. జల కాలుష్యం (Water Pollution)
3. భూ కాలుష్యం (Soil Pollution)
4. శబ్ద కాలుష్యం (Noise Pollution)
5. కాంతి కాలుష్యం (Light Pollution)
6. ఉష్ణ కాలుష్యం (Thermal Pollution)
7. రేడియోధార్మిక కాలుష్యం (Radioactive Pollution)
▪️ పర్యావరణ ఉద్యమాలు & చట్టాలు (Environmental Movements & Acts)
▪️ ప్రపంచ పర్యావరణ సమస్యలు (Global Environmental Issues)
10. పోషకాహారం & విటమిన్లు (Nutrition & Vitamins)
11. జీవ సాంకేతిక శాస్త్రం (Biotechnology)
12. ఇతర ముఖ్యాంశాలు (Miscellaneous)
▪️ జీవశాస్త్ర శాఖలు (Branches of Biology)
▪️ పరికరాలు (Instruments)
▪️ మూలక పదార్థాలు (Chemical Elements)
▪️ ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు (Important Days in Environment/Biology)
▪️ శాస్త్రవేత్తలు – వారి పరిశోధనలు (Scientists and Their Discoveries)
▪️ భారతదేశ పరిశోధనా సంస్థలు (Indian Research Institutes)
▪️ సాధారణ విజ్ఞాన శాస్త్ర విషయాలు (General Science Facts)
పోటీ పరీక్షల్లో విజయం సాధించడానికి ఈ Biology MCQs and Notes in Telugu మీ ప్రిపరేషన్ కు వంద శాతం ఉపయోగపడుతుందని ఆశిస్తున్నాము. జనరల్ సైన్స్ లో పూర్తి పట్టు సాధించడానికి దీన్ని క్రమం తప్పకుండా ప్రాక్టీస్ చేయండి. మరిన్ని సబ్జెక్టుల మెటీరియల్స్ మరియు డైలీ అప్డేట్స్ కోసం మా JobsPreparation.com హోమ్ పేజీని తప్పకుండా సందర్శించండి.
🌐 ఈ సిలబస్ ను ఇతర భాషలలో చదవడానికి: